Babaeski Babaeski Tarihi  Osmanlılar Döneminde Babaeski'deki Kurum ve Kuruluşlar

     Günümüzde ki il Yıllıklarının karşılığı olan salnameler, ait oldukları Vilayetin idari teşkilatı, memur listeleri, mahalli tarihi, eski eserleri, coğrafyası ve iktisadi faaliyetlerini içermektedir.

     Osmanlı lmparatorluğunda salnameler 1865 yılından itibaren çıkartılmaya başlanmış, ilk olarak Trabzon Vilayeti Sainamesi yayınlanmıştır. 1870 yılından itibaren de Edirne Vilayet Sainameleri çıkartılmaya başlanmıştır. Edirne Vilayet Salnamelerinin sonuncusu 1901 yılına aittir 1145 sayfadan ibaret olan 1901 salnamesinde Edirne ve Edirne'ye bağlı sancak ve kazalar ayrı başlıklar altında anlatýlmýþtýr.

     Osmanlılar döneminde Edirne, Kırk Kilise (Kırklareli), Tekfur Dağı (Tekirdağ), Gelibolu, Gümülcine, Dedeağaç, Dimetoka sancaklarını kapsayan büyük bir vilayettir Bu vi]ayet sınırları içersinde Babaeski de, Baba-i Atik "Babaeski" adı altında, Kırk Kilise Sancağına bağlı bir kaza olarak yer almaktadır.

     Edirne Salnamelerinden,o dönemde Babaeski'nin nüfusunu, Müslüman ve gayrimüslimlerin oluşturduğunu Öğrendiğimiz gibi, mahalle sayıları ile Babaeski'ye bağlı köy sayıları hakkında da bilgi almaktayız.

     Ornegin: 1870 yılý Salnamesinden Babaeski'de; 838'i Müslüman, 2658'i gayrimüslim olmak üzere toplam 3496 erkek, 374'ü Müslüman, 974'ü gayrimüslim olmak üzere toplam 1348 kadın bulunduğunu o dönemde Babaeski'nin toplam nüfusunun 4844 olduğunu ve 2 mahalle ile 25 köyden oluştuğunu;

     1901 Salnamesinde ise, Babaeski'nin nüfusun 5344 erkek, 4994 kadın olmak üzere toplam 10338 müslim ve 2900 erkek, 2707 kadın olmak üzere toplam 5607 Rum ve 703 erkek ve 629 kadın toplam 6310 Bulgar'dan oluştuğunun, Rum ve Bulgarlarla birlikte Babaeski'nin toplam nüfusunun 17257 olduğunu öğrenmekteyiz. Burada Babaeski'nin nüfusu verilirken, bu ilçeye bağlı nahiye ve köylerle birlikte toplam nüfusu verilmiştir.

     Aynı Salnamede,1901 yılında Babaeski'nin; Çengelli, Karahalil ve Mandıra nahiyeleri ile birlikte 35 köyü bulunduğu ve merkezde 4 mahalle, 682 hane olduğu ve toplam nüfusun 2763 olduğu yazılmaktadır.

     Bunların dışında 1901 Salnamesinde, Babaeski'de 17 odalı ve 2 salonlu bir hükümet konağından bahsedilmektedir. H:1337/M:1919 yılında tamir edilmesi için ödenek istenen, tamir edildikten sonra da uzun yıllar ayakta duran ve Babaeski'ye hizmet veren bu hükümet konağı, tarihi dokusuyla birlikte korunması gerekirken, ne yazık ki bıj gün artık mevcut değildir Içlerinde Babaeski Belediye binası da dahil olmak üzere, yok olan binalar ve tarihi çeşmeler gibi o da yıkılarak yok olmuştur Bugün yerinde, Babaeski Belediye Binası bulunmaktadır.

     Bunun dışında 1901 yılı Edirne salnamesinde: "Babaeski'de; bir emlak-ı hümayun dairesi, 1 telgrafhane, bir rüştiye, üç ilkokul, Cedit Ali Paşa vakfından bir cami, altı çeşme, 2'si kasabada ve S'i istasyonda olmak üzere 7 otel, 4 han, bir kilise,2 su değirmeni, kasaba içersinde Müslim ve gayri Müslimlere ait 39 okul, 8 Rum ve 3 Bulgar kilisesi, 11 değirmen, 6 kiremithane ve tugla ocağı ve 3412 hane , Fatih tarafından T tç Edirne Araştı rma *L t Dp Fakültesi Tıp Tarihi ve Deontoloji ABD Öğretim Görevlesi ve re Uygulama Merkezi Yönetim Kurulu üyesi SÖYLENCELER BELDESİ BABAESKİ 21 medresesi ile birlikte yaptırılmış olan bir cami ile mahallelerde birer mescit vardır" denmektedir.

     Gerek Evliya Çelebi, gerekse Edirne salnamelerinin bundan önceki sayılarında Babaeski'de bir tekkenin bulundugundan söz edilmekte ise de, Ahmet Badi Efendi Riyaz-ı Belde-i Edirne adlı eserinde, Yeniçeriliğin kaldırılmasından sonra padişah fermanıyla yıktırılan Edirne ve civarındaki Bektaşi Tekkeleri arasında Babaeski kasabası içinde Sarı Saltuk Zaviyesinin de bulundugunu yazmaktadır. Salnamelerde Babaeski'de bulunan resmi kurum ve kuruluşlar ayrı ayrı ele alınarak, buralarda görev yapanlar isimleri ile birlikte ayrı ayrı gösterilmiştir.

     Babaeski'de resmi kurumlarda çalışanların yıllara göre, tek tek isimlerini burada yazmamıza imkan olmadığından, sadece 1870 ve 1901 salnamelerini örnek vermekle yetineceğiz. Fakat aradaki önemli değişiklikleri belirtmeden de geçmeyeceğiz.


1870 YILI EDİRNE SALNAMESİ'NE GÖRE
BABAESKİ


Kaymakam: Sadık Efendi
Naib (Hakim): Şükrü Efendi
Mal Müdürü: Kadri Efendi
Sandık Emini: Tataşaki Ağa

İDARE MECLİSİ

REİS : Kaymakam
AZALAR: Hacı Hüseyin Efendi
Mehmet Galip Efendi
Hacı Hristaki Efendi
Kostanti Efendi

DAVA MECLİSİ

REİS : Naib
AZALAR: Mehmet Rıfat Ekndi
Hüseyin Ağa 
Yorgulaki Ağa
Dimyo Ağa

BELEDİYE MECLİSİ

REİS : Mehmet Şerif Efendi
AZALAR: Halil Ağa
Nikolaki Ağa
Hacı Yunaki Ağa
Sadık Ağa 
Mehmet Izzet Ağa
Dimyo Oğlu Kostanti Ağa
Tutuş Ağa

MENAFİ-İ UMUMİYE SANDIĞI VEKİLLERİ

Mehmet İzzet Ağa
Hüseyın Ağa
Tutuş Ağa
Katip : Hüsmen Efendi
Sandık Emini : Diğer Tutuş Ağa 

ZİRAAT KOMİSYONU

REİS: Hacı Mustafli Ağa
Izzet Ağa 
Ahmet Ağa 
Hacı Hristaki Ağa
Siyaşenaki Ağa
Yunaker Ağa

1901 YILI EDİRNE SALNAMESİ'NE GÖRE BABAESKİ

Kaymakam: Ismail Hakkı Efendi
Naib (Hakim): Mehmet Sadık Efendi

KAZA İDARE MECliSİ

REİS : Kaymakam
AZALAR: Naib Efendi 
Müftü: hafız Şevki Efendi
Mal Müdürü: Hafız Şükrü Efendi 
Tahrirat Katibi : Murtaza Efendi 
Metropohid Vekili : Dimetru Efendi

DAVA MECliSİ

REİS : Naib Efendi 
AZALAR: Omer Efendi
Dimetru Efendi 
Ticaret Azası: Omer Efendi
Save Efendi
Tanaş Efendi 
Baş Katip: Mehmet Nuri Efendi 
Zahıt Katibi : Arif Efendi
Müda-i Umumı Maarif Vekili : Ali Efendi
Müstantik (Sorgu Hakimi) : Mustafa Sami Efendi
Mukavelat Mahriri : Nuri Efendi

EMLAK-I HÜMAYUN İDARESİ

Mernllr : İbrahim Efendi 
Muavini : Ahmet Hami Efendi 
Baş Katip : Ibrahim Efendi
Katib-i safi: İzzet Efendi 
Tapu Katibi : Esat Efendi

VASITA-t NAKEİYE-İ ASKERİYE KOMİSYONU

REİS : Kaymakam Bey
AZALAR : Nalhant Mehmet Ağa 
Izzet Ağa 
Tristaki Efendi

TİCARET VE ZİRAAT VE SANAYİ ODASI

REİS : Halil Ağa 
AZALAR : Raif Efendi 
Save Civanidi Efendi
Kostanti Efendi

ZİRAAT BANKASİ ŞUBESİ

REİS : Ömer Efendi 
AZALAR: Iz7et Ağa 
Ananuş Ağa
Iristaki Ağa
Muhasebe Katibi Vekili Nuri Efendi

BELEDİYE MECLİSİ

REİS : İzzet Ağa 
AZALAR: Omer Efendi 
Yanudi Efendi 
Hristaki Ağa 
Paskal Efendi
Katip: Mehmet Nuri Efendi 
Tabip Ibrahim

TAHSİLAT KOMİSYONU

REİS : Mal Müdürü Efendi 
AZALAR : Müfettiş Ferhat Efendi
Ser tahsiİdar Efendi

İSLAM CEMAATİ MECLİSİ

REİS : Hasan Efendi
AZALAR : Raif Efendi
Ibrahim Efendi 
Omer Çavuş
Salih Ağa

RUM CEMAATI MECLİSİ

REİS : Yanaku Efendi 
AZALAR : Tanuş Efendi Civani istafanaki Efendi 
Dirnetri Efeııdi
Hacı Nikoli Efendi 
Dadaki Efendi

MEMUREİN MÜTEFERİKA (ÇEŞİTLİ MEMURLUKLAR)

Mal Müdürü Muavini : Flasan Efendi
Telgraf ve Posta Memuru : Azmi Efendi 
Telgraf Muhahere Memuru : Veli Efendi 
Sandık Emini : Mahmud Efendi
Itam Müdürü : Fevzi Efendi
Nüfus Memuru : Necip Efendi 
Nüfus Katibi : Hüseyin Efendi 
Tapu Katibi : Hüsnü Efendi 
Jandarma Yüzbaşısı : Hüsnü Efendi 
Jandarma Mülazım-ı Evyeli : Şükrü Efendi 
Jandarma Sanisi : lbrahim Ağa 
Polis Komiseri : Ali Efendi 
Duyunu Umumiye Memuru : Hanıi Efendi
Reji Memuru : Nikoloki Efendi

KAZA MEKTEPLERİ

Röştiye Mektebi Muallimi : Hlalil Efendi 
MLıalIim : Hafız Şevki Efendi 
Rüştiye Mektebi Rika Muallimi : Murtaza efendi 
lııas (Kız) Mektebi Muallimi : Hasan Efendi 
l-hrnidiye Mektebi Muallimi : Ýsmail Efendi 
Minnetter Köyü Mektebi Muallimi : Mehmet Efendi 
Karacaoğlan Köyü Muallimi : Hüseyin Efendi 
Katraııca Köyü Muallimi : Hüseyin Efendi

MANDIRA NAHİYESİ

Müdürü : Mahmud Ağa 
Muavini : Tanasaki Ağa 
Azası : Abdurrahman Ağa
Ali Ağa 
Yorgi Ağa 
Tarıasaki Ağa

KARAHALİL NAHİYESİ

Müdürü: Yayi Çorbacı 
Muavini : Emin Ağa 
Azası : Ibrahim Ağa 
Abdi Ağa 
Nikola Ağa 
Apustul Ağa

     Sainameler, Babaeskinin sosyal, ekonomik ve demografik yapısı bakımından bize bilgi veren önemli kaynaklardır. Burada örnek verdiğimiz 1870 ve 1901 salnamelerinde de görüldüğü gibi, Osmanlılar döneminde Babaeski'nin nüfusunu Müslüman ve gayrimüslimlerin oluşturduğu görülmek- ted ir.

     Kaza Idare Meclisi ve Belediye Meclisi üyelikleri incelendiğinde burada Müslümanlarla birlikte gayrimüslimlerin de görev almış olduklarını görmekteyiz. Hatta 1901 yılında Kaza Idare Meclisinde bir Metropolit temsilcisinin de bulunduğunu görürüz.

     Babaeski'de Ziraat, Ticaret ve Sanayi Odalarının kuruluşunun 1870'li yıllara dayandığını ve günümüzdeki Ziraat Odası ve Sanayi ve Ticaret odalarının temelini teşkil eden komisyonların burada da kurulmuş olduklarını salnamelerden öğrenmekteyiz. Bu komisyonlar daha sonraki tarihlerde "Ziraat Odası, Ticaret Odası" adını alarak ayrı ayrı"odalara" dönüşmüşler; daha sonra bu odalar, tek bir isim altında birleşerek"Ziraat ve Ticaret ve Sanayi Odası" adını almışlardır.

     Şöyle ki:"Babaeski'de önce 1870 yılında Ziraat Komisyonu kurulmuştur. 1876 yılına gelindiğinde ise, ayrı bir komisyon olarak, Ticaret Komisyonu oluşturulmuş, ı884 yılında bu komisyonlar Ziraat Odası ve Ticaret Odası adını almışlar, 1890 yılında ise Ticaret ve Ziraat Odaları birleşerek Ticaret ve Ziraat ve Sanayi Odası adını alarak tek bir oda etrafında toplanmışlardır. "Reisi: Kostantin Efendi, Azalar :Çavuşoğlu Ömer Ağa,Abdullah Efendi, Hristaki Efendi, Hacı Yorgi Kostantin Ağa,"dır.

     1881 yılından itibaren Edirne ve bağlı sancak ve kazalarda Ziraat Bankası şubeleri açümaya başlanmış; Babaeski'de de Ziraat Bankası'nın bir şubesi açılmıştır. 1884 yılında Babaeski EmlakSenniye dairesi hizmete girmiştir.

     Edirne'nin diğer sancak ve kazalarında kurulduğu gibi, Babaeski'de de bir Muhacirin Komisyonu (Göçmen komisyonu) kurulmuştur. Göçmen komisyonunun kurulmuş olması bize, Babaeski'nin de göç almaya başlamış olduğunun bir göstergesidir. Babaeski göç almaya sonraki yıllarda da devam etmiş. Cumhuriyetin Ilk yıllarında da Babaeski'ye Bulgaristan, Romanya ve Arnavutluktan Türkler gelerek yerleşmişlerdir. En son da Bulgaristan'dan çıkartılan soydaşarırnız gelmişlerdir.

     Ilçede, ilk okulların yanı sıra orta okulunda bulunması, köylerde de okulların açılarak burada öğretmenlerin görevlendirilmesi Babaeski de eğitime önem verildiğinin bir göstergesi olduğu gibi, kız okullarının açılmış olması, o dönemde kız çocuklarının eğitimine verilen önemin bir işaretidir.

     Salrıamelerde Babaeski'de, azınlıklara ait okulların var olduğu yazılmış ise de okulların bulundukları yerler ve isimleri bildirilmemiştir.

     Ilçede 1882 yılında Telgraf ve Posta idaresinin bulunduğunu ayrıca Islam Cemiyeti ile Hıristiyan Cemiyetlerinin kurulmuş olduğunu da görürüz.



 

 MENÜ

E-Hizmetler
  Baþkan
  Kurumsal
  Babaeski
  Haberler-Duyurular
  Projeler
  Ýletiþim
  E-Borç Sorgulama
  Ýmar Durumu
  Kent Bilgi Sistemi
  Hizmet Masasý
  Bilgi Edinme
  Kan Bankasý
  Ücrete Tabi Ýþler
Babaeski Belediye Baþkanlýðý Fatih Caddesi Babaeski / KIRKLARELÝ
TELEFON     0 (288) 512 12 36
FAX             0 (288) 512 41 20
E-POSTA     info@babaeski-bld.gov.tr
   TR21-11-KÖA-1-19 Sözleþme No'lu Ýnteraktif Belediye Hizmetleri Projemiz Trakya Kalkýnma Ajansý tarafýndan
 finanse edilmektedir.